Prozdrowotne właściwości kontaktu z naturą
Liczne badania naukowe wykazują, że regularne spędzanie czasu na łonie natury korzystnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne w następujący sposób:
- łagodzi stany depresyjne i stany lękowe,
- zmniejsza niepokój,
- poprawia koncentrację, pamięć i nastrój,
- zwiększa optymizm i witalność,
- pobudza kreatywność,
- łagodzi złość,
- pomaga rozładować napięcie,
- obniża tendencję do zachowań agresywnych,
- redukuje stres,
- zwiększa wydajność pracy umysłowej,
- poprawia czujność umysłu,
- wzmacnia odporność psychiczną,
- zwiększa poczucie regeneracji,
- wspomaga rozwój poznawczy i emocjonalny dziecka,
- poprawia towarzyskość i samoocenę,
- u dzieci w wieku szkolnym poprawia wyniki w następujących aspektach pracy mózgu: IQ, zdolnościach percepcyjnych, werbalnych, matematycznych, gotowości do nauki,
- pomaga zregenerować się prawej korze przedczołowej odpowiedzialnej za organizację, ocenianie i koncentrację na działaniach,
- poprawia umiejętność regulacji emocji,
- zmniejsza tendencję do ruminacji = “przeżuwania” nieprzyjemnych myśli, odtwarzanie nieprzyjemnych rozmów i odczuć raz za razem, które są powiązane z depresją i lękiem,
- łagodzi objawy ADHD,
- spowalnia starzenie się mózgu,
- chroni starzejący się mózg przed spadkiem zdolności poznawczych: umiejętności kierowniczych, pamięci, sprawności psychomotorycznej,
- pomaga zwalczać infekcje bakteryjne,
- obniża ciśnienie krwi,
- obniża puls,
- łagodzi cukrzycę, chroniczny ból i migreny,
- zmniejsza napięcie mięśni twarzy,
- obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu),
- obniża prawdopodobieństwo wystąpienia choroby przewlekłej,
- zapobiega krótkowzroczności > światło słoneczne pobudza wydzielanie dopaminy w siatkówce, która zapobiega nadmiernemu wydłużaniu się rosnącej gałki ocznej,
- wzmacnia odporność.
Warto zapamiętać
- Nasz mózg szczególnie uwielbia widok wody.
- Im gęściej rosną drzewa w danej dzielnicy, tym mniej odnotowuje się w niej chorób serca i zaburzeń metabolizmu (badania w Toronto).
- Umiejętności społeczne u małych dzieci mają większy wpływ na przewidywanie przyszłych sukcesów niż zdolność do nauki (naukowcy na Uniwersytecie Stanowym Pensylwanii).
- Dzieci z ADHD dobrze rozwijają się na świeżym powietrzu.
- Podziw sprawia, że odczuwamy mniejszą presję czasu i niecierpliwość.
- Chronicznie wysoki poziom cytokiny IL-6 oznacza stan zapalny i jest związany z depresją, stresem i słabą regeneracją mięśni; odczuwanie podziwu, np. patrząc na naturę, przyczynia się do obniżenia poziomu cytokiny IL-6; podziw pobudza nas do wzmocnienia więzi społecznych, które prowadzą do zmniejszenia stanu zapalnego i stresu (Keltner).
- Wyglądanie przez okno przez kilka minut też poprawia nastrój i obniża ciśnienie krwi.
- “Efekt trzech dni” > zmysły, perspektywa i poznanie wyostrzają się z czasem.
- Teoria Regeneracji Uwagi (Attention Restoration Theory) Rachel i Stevena Kaplanów > w środowisku miejskim nasze zasoby kontroli uwagi są znacznie obniżone, ponieważ jesteśmy przeładowani informacjami.
- “Wyzwanie natury 30 x 30” > 30 minut chodzenia dziennie, 30 dni z rzędu.
- Chodzenie na bieżni lub świeżym powietrzu wspomaga kreatywność dywergencyjną = rodzaj dalekosiężnego myślenia, który obejmuje burzę mózgów i odnajdywanie więcej niż jednej poprawnej odpowiedzi na pytanie.
- 40 minut spokojnego spaceru dziennie może pomóc zachować dobrą kondycję mózgu na dłużej.
- “Jeśli jesteś w kiepskiej formie i masz mało energii, nie możesz zbyt długo przebywać z innymi, ale możesz spędzać czas ze zwierzętami, roślinami, kamieniami i wodą” (Ottosson).
- Spędzanie w lesie 3 godzin dziennie przez 12 tygodni łagodzi objawy depresji, zapewnia więcej aktywności fizycznej, poprawia towarzyskość i samoocenę.”
- Rak płuc nie jest powiązany ze stresem.
- 5 godzin spaceru na łonie natury miesięcznie dla pokrzepienia i powstrzymania codziennej chandry.
- Doświadczanie środowiska naturalnego w samotności wydaje się szczególnie korzystne dla osób zmęczonych psychicznie lub działających pod ciężarem presji społecznej.
- Wdzięczność jest dobra dla zdrowia.
- Zachód słońca = “opium dla wzroku”.
- Łatwe do przetworzenia widoki, np. trawy, wody, drzew, powodują uwolnienie do mózgu naturalnych opioidów, które wykazują silne działanie przeciwbólowe.
- Kiedy jesteś zestresowany, idź w ciche miejsce.
- Zapachy lawendy i rozmarynu powodują spadek poziomu kortyzolu (hormonu stresu) i zwiększenie prędkości przepływu krwi (to pozytywny efekt).
- Koreańscy naukowcy odkryli, że liczba zwiększających odporność limfocytów T u kobiet z rakiem piersi wzrosła po 2-tygodniowy pobycie w lesie i utrzymywała się na podwyższonym poziomie przez 14 dni.
- Olejki aromatyczne z drzew iglastych stosowane naskórnie w małym stężeniu zwalczają atopowe zapalenie skóry.
- Olejek cyprysowy > główne skłądniki to kamfora, terpenym pineny, hamuleny, limoneny i sabineny; sabineny wydają się szczeólnie skutecznie w leczeniu astmy, a teryny w zwalczaniu infekcji bakteryjnych i stresu.
- Geosmina wytwarzana przez organizmy w glebie, zwłaszcza Streptomyces (kluczowy składnik antybiotyków), powodująca zapach ziemi po deszczu, który pomaga odprężyć się, ponieważ jesteśmy na niego wrażliwi > geosmina wskazywała naszym przodkom źródło wody = zapach przetrwania.
- Niektóre badania wykazują spadek poziomu hemoglobiny w korze przedczołowej w trakcie przebywania w otoczeniu przyrody; krew najprawdopodobniej (potwierdza to min. 1 badanie z MRI) przemieszcza się do wyspy i przedniej kory obręczy, które są związane z przyjemnością, empatią i spontanicznym myśleniem.
- Pomagają nawet krótkie sesje oglądania zdjęć natury.
- Cierpienie psychiczne jest często powiązane ze zmęczeniem umysłowym.
- Ludzie mają mózg, który jest wrażliwy na stres towarzyski i emocjonalny i zawsze będą go mieli.
- Osoby korzystające z wielu środków przekazu jednocześnie mają osłabioną zdolność do skupiania się na zadaniach wymagających pod względem poznawczym.
- Muzyka, przyjaciele, wydarzenia kulturalne są dobre dla zdrowia psychicznego.
- Liczba komórek NK jest zwiększana przez fitoncydy = lotne substancje zapachowe.
- Promieniowce w glebie mają korzystny wpływ na zdrowie.
Piramida Natury
Minimalne Prozdrowotne Dawki Natury
- CODZIENNIE > kontakt z pobliską przyrodą
- GODZINA TYGODNIOWO > czas w parku lub nad wodą z dala od miejskiego hałasu
- WEEKEND W MIESIĄCU > wycieczka do lasu lub innego naturalnego miejsca odległego od miasta
- RAZ LUB DWA RAZY W ROKU > kilkudniowa wycieczka w dzikim terenie
Im większa dawka kontaktu z naturą tym większe korzyści. 🙂
Opracowane przez: Monika Burchard
Na podstawie książki: Williams, F. (2018), Natura Leczy. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
