Prozdrowotne właściwości kontaktu z naturą

Liczne badania naukowe wykazują, że regularne spędzanie czasu na łonie natury korzystnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne w następujący sposób:

  • łagodzi stany depresyjne i stany lękowe,
  • zmniejsza niepokój,
  • poprawia koncentrację, pamięć i nastrój,
  • zwiększa optymizm i witalność,
  • pobudza kreatywność,
  • łagodzi złość,
  • pomaga rozładować napięcie,
  • obniża tendencję do zachowań agresywnych,
  • redukuje stres,
  • zwiększa wydajność pracy umysłowej,
  • poprawia czujność umysłu,
  • wzmacnia odporność psychiczną,
  • zwiększa poczucie regeneracji,
  • wspomaga rozwój poznawczy i emocjonalny dziecka,
  • poprawia towarzyskość i samoocenę,
  • u dzieci w wieku szkolnym poprawia wyniki w następujących aspektach pracy mózgu: IQ, zdolnościach percepcyjnych, werbalnych, matematycznych, gotowości do nauki,
  • pomaga zregenerować się prawej korze przedczołowej odpowiedzialnej za organizację, ocenianie i koncentrację na działaniach,
  • poprawia umiejętność regulacji emocji,
  • zmniejsza tendencję do ruminacji = “przeżuwania” nieprzyjemnych myśli, odtwarzanie nieprzyjemnych rozmów i odczuć raz za razem, które są powiązane z depresją i lękiem,
  • łagodzi objawy ADHD,
  • spowalnia starzenie się mózgu,
  • chroni starzejący się mózg przed spadkiem zdolności poznawczych: umiejętności kierowniczych, pamięci, sprawności psychomotorycznej,
  • pomaga zwalczać infekcje bakteryjne,
  • obniża ciśnienie krwi,
  • obniża puls,
  • łagodzi cukrzycę, chroniczny ból i migreny,
  • zmniejsza napięcie mięśni twarzy,
  • obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu),
  • obniża prawdopodobieństwo wystąpienia choroby przewlekłej,
  • zapobiega krótkowzroczności > światło słoneczne pobudza wydzielanie dopaminy w siatkówce, która zapobiega nadmiernemu wydłużaniu się rosnącej gałki ocznej,
  • wzmacnia odporność.

Warto zapamiętać

  • Nasz mózg szczególnie uwielbia widok wody.
  • Im gęściej rosną drzewa w danej dzielnicy, tym mniej odnotowuje się w niej chorób serca i zaburzeń metabolizmu (badania w Toronto).
  • Umiejętności społeczne u małych dzieci mają większy wpływ na przewidywanie przyszłych sukcesów niż zdolność do nauki (naukowcy na Uniwersytecie Stanowym Pensylwanii).
  • Dzieci z ADHD dobrze rozwijają się na świeżym powietrzu.
  • Podziw sprawia, że odczuwamy mniejszą presję czasu i niecierpliwość.
  • Chronicznie wysoki poziom cytokiny IL-6 oznacza stan zapalny i jest związany z depresją, stresem i słabą regeneracją mięśni; odczuwanie podziwu, np. patrząc na naturę, przyczynia się do obniżenia poziomu cytokiny IL-6; podziw pobudza nas do wzmocnienia więzi społecznych, które prowadzą do zmniejszenia stanu zapalnego i stresu (Keltner).
  • Wyglądanie przez okno przez kilka minut też poprawia nastrój i obniża ciśnienie krwi.
  • “Efekt trzech dni” > zmysły, perspektywa i poznanie wyostrzają się z czasem.
  • Teoria Regeneracji Uwagi (Attention Restoration Theory) Rachel i Stevena Kaplanów > w środowisku miejskim nasze zasoby kontroli uwagi są znacznie obniżone, ponieważ jesteśmy przeładowani informacjami.
  • “Wyzwanie natury 30 x 30” > 30 minut chodzenia dziennie, 30 dni z rzędu.
  • Chodzenie na bieżni lub świeżym powietrzu wspomaga kreatywność dywergencyjną = rodzaj dalekosiężnego myślenia, który obejmuje burzę mózgów i odnajdywanie więcej niż jednej poprawnej odpowiedzi na pytanie.
  • 40 minut spokojnego spaceru dziennie może pomóc zachować dobrą kondycję mózgu na dłużej.
  • “Jeśli jesteś w kiepskiej formie i masz mało energii, nie możesz zbyt długo przebywać z innymi, ale możesz spędzać czas ze zwierzętami, roślinami, kamieniami i wodą” (Ottosson).
  • Spędzanie w lesie 3 godzin dziennie przez 12 tygodni łagodzi objawy depresji, zapewnia więcej aktywności fizycznej, poprawia towarzyskość i samoocenę.”
  • Rak płuc nie jest powiązany ze stresem.
  • 5 godzin spaceru na łonie natury miesięcznie dla pokrzepienia i powstrzymania codziennej chandry.
  • Doświadczanie środowiska naturalnego w samotności wydaje się szczególnie korzystne dla osób zmęczonych psychicznie lub działających pod ciężarem presji społecznej.
  • Wdzięczność jest dobra dla zdrowia.
  • Zachód słońca = “opium dla wzroku”.
  • Łatwe do przetworzenia widoki, np. trawy, wody, drzew, powodują uwolnienie do mózgu naturalnych opioidów, które wykazują silne działanie przeciwbólowe.
  • Kiedy jesteś zestresowany, idź w ciche miejsce.
  • Zapachy lawendy i rozmarynu powodują spadek poziomu kortyzolu (hormonu stresu) i zwiększenie prędkości przepływu krwi (to pozytywny efekt).
  • Koreańscy naukowcy odkryli, że liczba zwiększających odporność limfocytów T u kobiet z rakiem piersi wzrosła po 2-tygodniowy pobycie w lesie i utrzymywała się na podwyższonym poziomie przez 14 dni.
  • Olejki aromatyczne z drzew iglastych stosowane naskórnie w małym stężeniu zwalczają atopowe zapalenie skóry.
  • Olejek cyprysowy > główne skłądniki to kamfora, terpenym pineny, hamuleny, limoneny i sabineny; sabineny wydają się szczeólnie skutecznie w leczeniu astmy, a teryny w zwalczaniu infekcji bakteryjnych i stresu.
  • Geosmina wytwarzana przez organizmy w glebie, zwłaszcza Streptomyces (kluczowy składnik antybiotyków), powodująca zapach ziemi po deszczu, który pomaga odprężyć się, ponieważ jesteśmy na niego wrażliwi > geosmina wskazywała naszym przodkom źródło wody = zapach przetrwania.
  • Niektóre badania wykazują spadek poziomu hemoglobiny w korze przedczołowej w trakcie przebywania w otoczeniu przyrody; krew najprawdopodobniej (potwierdza to min. 1 badanie z MRI) przemieszcza się do wyspy i przedniej kory obręczy, które są związane z przyjemnością, empatią i spontanicznym myśleniem.
  • Pomagają nawet krótkie sesje oglądania zdjęć natury.
  • Cierpienie psychiczne jest często powiązane ze zmęczeniem umysłowym.
  • Ludzie mają mózg, który jest wrażliwy na stres towarzyski i emocjonalny i zawsze będą go mieli.
  • Osoby korzystające z wielu środków przekazu jednocześnie mają osłabioną zdolność do skupiania się na zadaniach wymagających pod względem poznawczym.
  • Muzyka, przyjaciele, wydarzenia kulturalne są dobre dla zdrowia psychicznego.
  • Liczba komórek NK jest zwiększana przez fitoncydy = lotne substancje zapachowe.
  • Promieniowce w glebie mają korzystny wpływ na zdrowie.

Piramida Natury

Minimalne Prozdrowotne Dawki Natury

  • CODZIENNIE > kontakt z pobliską przyrodą
  • GODZINA TYGODNIOWO > czas w parku lub nad wodą z dala od miejskiego hałasu
  • WEEKEND W MIESIĄCU > wycieczka do lasu lub innego naturalnego miejsca odległego od miasta
  • RAZ LUB DWA RAZY W ROKU > kilkudniowa wycieczka w dzikim terenie

Im większa dawka kontaktu z naturą tym większe korzyści. 🙂

Opracowane przez: Monika Burchard

Na podstawie książki: Williams, F. (2018), Natura Leczy. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego